Prostat Nedir ?

Prostat erkek üreme sisteminin parçası olan bir organdır.Mesanenin hemen altında ve bağırsakların ön tarafında bulunur.Başlıca fonksiyomu spermleri koruyan ve kalitesini artıran sıvıyı üretmek ve spermleri bu sıvı ile sulandırarak sağlıklı bir şekilde içersinde muhafaza etmektir.Bir diğer görevi ise sfinkster kasları ile mesanemn ağzını sıkarak idrar kaçırmamızı engellemektir.Yine sfinkster kasları sayesinde orgazm esnasında kasılmak suretiyle spermleri dışarı püskürtmektedir.Genç erkeklerde boyutu ceviz büyüklüğündedir ve idrarımızı mesaneden penise  taşıyan üretranın başlangıç kısmını çepeçevre sarmaktadır. Ayrıca ereksiyonu kontrol eden sinirler prostatı çepeçevre sarmaktadır.

 

Prostat

Prostatın başlıca 4 hastalığı bulunmaktadır.

Hepside benzer belirtiler göstermektedir:

·         Geceleri idrar yapmak üzere sık sık uyanmak 

·         Ani ve acil idrar

·         İdrar başlatmada zorluk

·         İdrar akışında azalma ve bitirmede zorluk

·         İdrar yaparken zorlanma

·         Ağrılı ejakülasyon

·         İdrar ya da menide kan

·         Cinsel isteğin azalması

·         Ereksiyon problemleri

Prostat Büyümesi nedir?

Prostat Büyümesinin Belirtileri Nelerdir?

BPH tanısı nasıl konur ?

 

PROSTAT BÜYÜMESİ NEDİR

 

Genç yaştaki erkeklerde prostat bir kestane büyüklüğündedir, ancak 45 yaşlarında prostatta büyüme 
başlar. Prostat büyümesi çoğu zaman selim bir olay olarak gerçekleşmekte ve bu nedenle selim prostat 
büyümesi veya tıbbi deyimiyle benign prostat hiperplazisi (BPH) olarak adlandırılmaktadır. Bu büyüme 
yaşamın sonuna kadar değişen hızlarda devam etmektedir. 50 yaş üzerindeki erkeklerin %50'sinde 
60-70 yaş arasında %65'inde 80 yaş üzerinde %90'ınde BPH gelişmektedir. Prostat büyümelerinin bir kısmı 
ise habis büyüme şeklindedir ve prostat kanseri olarak tanımlanır. Selim prostat büyümesi ve prostat kanseri 
bir arada bulunabilen ancak birbirinden kaynaklanmayan iki ayrı hastalıktır. BPH'nin yaşlanmayla birlikte, 
östrojen hormon düzeylerinde görülen değişiklik nedeniyle geliştiği düşünülmekle beraber kesin nedeni 
belli değildir. Benign prostat büyümesi genellikle prostattaki hücrelerin büyümesi (hipertrofisi) nedeniyle 
olmayıp hücre sayısının anormal artışı (hiperplazi) nedeniyledir. Yaşlanmayla birlikte periüretral bezlerde 
(üretranın etrafındaki bezlerde) hiperplazi olur. Bu hiperplazik bezler gerçek prostat dokusunu dışa doğru 
iterek yassılaştırır. Prostat bezi üretra (idrar yolu) mesane ve rektuma doğru büyür ve özellikle mesane 
boynunda yarattığı tıkanmayla (obstrüksiyon) üretra, mesane, böbreklerden mesaneye idrarı taşıyan 
kanallar (üreter) ve böbreklerde patolojik değişikliklere neden olur. Hiperplazik kitlenin yaptığı basıyla 
üretranın normal şekli bozulabilir ve bu kitle mesane boyunda obstrüksiyona neden olarak mesanede 
trabekülasyon, selül (hücre, odalar), divertikül (dışarı doğru bombeleşme) ve taş oluşumuna neden olabilir. 
Daha sonra idrarın boşalamamasına bağlı olarak üreterler ve böbreklerde genişleme ile böbrek dokusunda 
harabiyet gelişebilir.

Prostat büyümesi sık görülmekle birlikte her büyümenin sorun oluşturması ve tedavi gerektirmesi söz konusu 
değildir. Prostat yalnızca büyümüş olduğu için değil belirtilere neden olursa veya vücuda zarar verirse tedavi 
edilmektedir.

Yukarı...

Prostat Büyümesinin Belirtileri Nelerdir?

Önceleri idrar çapı azalır ve idrar akımı yavaşlar. Ayakta veya oturarak idrar yaparken hasta ileriye doğru idrarını yapamaz. İdrar kesik kesik gelir. İdrar damlalar halinde akar. Tam boşalamama hissi oluşur. İdrar hemen gelmez ve bir süre beklenir. İdrar yapma yavaşladığı için idrar yapma süresi uzar. Sık sık idrara çıkılır. Normalde gece ya idrara çıkılmaz veya bir defa kalkılabilir. Prostat büyümesinde gece idrar kalkmaları olur. İdrarda kanama meydana gelebilir. İdrarın tam yapılmaması sonucu böbereklere kadar varan bir idrar durgunluğu vardır. Bu nedenle böğüre vuran ağrılar meydana gelir. Kanda üre yükselirse bulantı, kusma, uyku hali, kilo kaybı olur. İdrar kesesi çok şişecek olursa karın alt tarafında şişkin olarak ele gelir. Üzerine bastırılırsa idrar kaçırması olur.

IPSS (Uluslar Arası Prostat Semptom Skoru) Nedir?

Uluslararası prostat semptom (belirti) değerlendirmesi hastaya sorulan ve hasta şikayetlerinin şiddetine göre skorlanan (derecelendirilen) sorulardan oluşur. Bu skorlama tüm dünya çapında hastaların, tedavi öncesi ve sonrası değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Değerlendirmede hastalara yönlendirilen sorular aşağıda verilmiştir.

  • İdrar yapmak için bekleme, zorlanma var mı?
  • İdrar tazyiki, akış gücü eskiye oranla azaldı mı?
  • İdrarı yaparken, bitinceye kadar, kesik kesik işeme oluyor mu?
  • İdrarını yaptıktan sonra hala daha idrar kesesinde idrar kalmış, tam boşalmamış hissi oluyor mu?
  • Gece idrar yapmaya kaç kere kalkıyorsunuz?
  • Gün boyunca iki saatte ya da daha sık idrara çıkmak gereksinimi duyuyor musunuz?
  • İdrar yapma isteği geldiğinde, tutamama hissi, tuvalete zor yetişme, sıkıştırma sorunu yaşıyor musunuz?

Yukarı...

 

BPH tanısı nasıl konur ?

BPH Tanısı Nasıl Konulur?

1. Anamnez (sorgulama): 
Hasta şikayetleri sorgulanır. Genelde 2 başlık halinde bu şikayetler toplanabilir: 
üretra denilen idrar kanalını tıkayıcı ve idrar akımını engelleyici belirtiler ve irritatif adı verilen idrar akımının 
tıkanması ile ilişkili olmayan belirtiler. 

- Hastada tıkayıcı işeme bulguları mevcuttur:

  • Hesitancy: (Duraksama)
  • Hastanın idrarını yapmaya başlaması için normalden faza süre beklemesi (üretra darlığı darlığında da görülebilir)
  • Projeksiyon azalması: İdrar akım gücü ve kalibresinin azalması: 20 ml/sn’den az olması
  • Terminal dribbling: (İdrar bittikten sonra damlama)
  • Mesane idrarla dolu olduğu halde idrar yapamama (Akut üriner retansiyon)
  • Kesik kesik işeme
  • İdrar bittikten sonra mesanede idrar kalması (Rezidü idrar hissi)
-Bunlara rahatsız edici (irritatif) bulgular genellikle eşlik eder.
  • Frequency (Sık sık idrar yapmak)
  • Noktüri (Gece idrara kalkmak)
  • Urgency (Aniden idrara sıkışmak)
  • Dizüri (İdrar yaparken yanma)

2. Fizik muayene: 

Parmakla rektal muayene: (DRM) En bilgi verici yöntemdir. 
Prostatın büyüklüğü, şekli, kıvamı, simetrisi ve kitle (nodül) varlığı değerlendirilir. Prostat büyümesi tanısı için ürolog öncelikle makattan parmakla muayene yapar. Birçok hasta bu muayene metodunu çok can sıkıcı bulur. Ancak tüm gelişmiş tanı metotlarına üstündür ve yapılması gereklidir. Prostatın önünde kemik yapı arkasında makat bulunduğundan başka bir yöntemle muayenesi mümkün değildir. Özellikle iyi huylu prostat büyümesinin kanserle ayırıcı tanısında çok değerlidir. Ultrasonografi ve PSA tetkikleri parmakla 
muayene ile koordine edildiğinde daha anlamlı sonuç verirler.

 


3. Laboratuar testleri: 

PSA ve böbrek fonksiyonlarını da içeren rutin biyokimyasal değerlendirme yapılır. 

PSA: Prostata spesifik antijen: Meninin sıvılaşmasından sorumlu bir enzimdir. Normalde prostat salgı hücrelerinden kanalcıklar yoluyla idrar yoluna atılır. Prostatın içinde salgı hücreleri ile damar hücreleri arasındaki bariyerler bozulursa, kan düzeyi artar. BPH’ da daha az yükselirken, prostat kanserinde ileri derecede yükselir.


 

 


4. İşemenin değerlendirilmesi: 

-Uluslararası prostat semptom skoru (IPSS): Göreceli ve kişisel farklılıklar içermesine rağmen hastalara 
uygulanmalıdır. Aynı zamanda tedavi öncesi ve sonrasının değerlendirilmesi için de gerekli bir 
değerlendirme sistemidir. 
-Üroflowmetri: İdrar akım hızının ve akımın zamana göre değişiminin ölçülmesidir. En hızlı akım (Qmax) 
ve ortalama akım (Qav) hızları ile toplam işeme zamanı, işeme eğrisi ve toplam işenen miktar değerlendirilir. 
150 cc’nin altındaki miktarlarda değerlendirme yapılmamalıdır.
-Sistometri, Basınç-Akım ölçümleri: Mesaneye yerleştirilen bir basınçölçer ile işeme öncesi, sırası ve 
sonrasında basınç kayıtları yapılır. Eş zamanlı olarak üroflowmetri ve rektal basınç kaydı da yapılabilir. 
Üroflowmetriden daha kompleks bir testtir ve genellikle çoğu hastada gerekmez. 

 

 


5. Görüntüleme yöntemleri:  

-Direk batın grafisi: Prostat kalsifikasyonları, mesane taşı görüntülenebilir
-Ultrasonografi: Karından (abdominal) ve makattan girilerek (transrektal) yapılabilir. Dolu mesane gerekir. Prostatın büyüklüğü, doku homojenitesi, kapsülün durumu, adenom veya tümör varlığı saptanabilir. Prostatın orta lobunun mesane içine doğru büyümesi gözlenebilir. Böbreklerde ultrason ile hidronefroz, böbrek parankimi değişiklikleri, taş varlığı değerlendirilir.
-IVP: Üst üriner sistemde problemler ve taş varlığı saptanabilir. Mesane fazında selül ve divertikül varlığı, mesanenin kapasitesi, prostatın orta lobunun büyümesine bağlı “prostatik indentasyon” bulgusu, yine mesane içine doğru büyümüş prostatın, üreter alt uçlarını yukarı doğru itmesiyle “balık oltası-fishook” görüntüsü saptanabilir.

 


6-Girişimsel Yöntemler:

-Sistoskopi: Sistoskopide idrar yolundan sokulan ışıklı bir aletle idrar kanalına ve mesane içerisine bakılır. 
Özellikle ameliyat planlanan hastalarda yapılabilir. Ameliyat tipinin belirlenmesinde çok değerli bilgiler verir. 
Ayrıca prostat büyümesinin yanında BPH’ya benzer semptomlar gösteren idrar yolu darlıkları gibi başka 
hastalıklarında belirlenmesini sağlar.

 

 

 

 

 

Yukarı...